Peta crnogorska proleterska brigada

Formirana 12. juna 1942 po naredbi Vrhovnog komandanta NOP i DVJ (Josip Broz Tito). Činila su je dva bataljona Nikšićkog i jedan bataljon Zetskog odreda (4 bataljona sa ukupno 1.000 boraca). Od strane VŠ je stavljena pod neposrednu komandu, da bi ubrzo bila angažovana u borbama na Volujaku, Magliću i u Pivi. Ostavljena je na Zelengori i Sutjesci, kada je krenuo pohod proleterskih brigada prema zapadnoj Bosni. Pošto su se u njenim redovima borili ljudi iz svih krajeva Jugoslavije, jedan bataljona građana Sovjetskog Saveza, kao i Italijani, slovila je za brigadu bratstva i jedinstva. Odlikovana je ONO, ONH i OBJ sa zlatnim vijencem.

Borbeni put

Formirana je 12. VI 1942 u selu Smriječnu, Pivska župa, Crna Gora. Dejstvovala je uglavnom u Crnoj Gori i Bosni i Hercegovini. Posebno se istakla u četvrtoj i petoj neprijateljevoj ofanzivi. Učestvovala je u andrijevičkoj, durmitorskoj, sarajevskoj i karlovačkoj operaciji i u borbama kod Zidanog Mosta i Celja. Tri puta je pohvaljivana od Vrhovnog komandanta NOVJ. Dala je 46 narodnih heroja Odlikovana ONH.

Izvor: dostavljeni tekst NOB. Crnogorske brigade u NOVJ