Četvrta crnogorska proleterska brigada

Formirana 10. juna 1942. na Zelengori, a po naredbi VŠ NOP i DVJ. Njen sastav su sačinjavala: dva bataljona Lovćenskog i po jedan bataljon Durmitorskog, Komskog i Zetskog odreda. Kada je tek formirana, brojala je ukupno 1.080 boraca koji su raspoređeni u pet bataljona. Pod neposrednom komandom VŠ je bila sve do 1. novembra 1942, da bi nakon toga bila u sastavu Druge proleterske divizije (osim od 17. novembra 1943. do 25. januara 1944, kada se nalazila pod komandom Treće divizije). Ratni put od preko 20.000 km je i ova brigada prešla, a pritom je izgubila više od 5.000 boraca. Ukupno je 48 lica odlikovano ordenom narodnog heroja. Od VŠ i drugih štabova je više puta pohvaljena, a odlikovana je ONO, OPZ i ONH sa zletnim vijncem i OBJ sa zlatnim vijencem.

Borbeni put

Formirana je 10. juna 1942. na Zelengori. Dobila je naziv crnogorska jer je njeno ljudstvo uglavnom bilo sa teritorije Crne Gore i to najviše sa područja Stare Crne Gore. Dejstvovala je u Bosni i Hercegovini, Crnoj Gori, Sandžaku i Srbiji. Učestvovala je u pohodu u Bosansku krajinu, istakla se u četvrtoj i petoj neprijateljskoj ofanzivi. Učestvovala je u oslobođenju niza mjesta u Srbiji. Na Sremskom frontu držala je odsjek kod Šarengrada. Aprila 1945. vraćena u Srbiju. Prešla je borbeni put više od 20.000 km. Više puta pohvaljena od Vrhovnog komandanta NOV i POJ. Iz njenih redova bilo je 48 narodnih heroja. Jedinica je odlikovana Ordenom narodnog heroja.

Izvor: dostavljeni tekst NOB. Crnogorske brigade u NOVJ