Markišić Aleksa-Pavle

Biografija

Rođen je u porodicu Joka Markišića. Njegova porodica je 1920. godine zbog materijalne situacije preselila u Sokobanju. U tom gradu je završio osnovnu školu 1922. godine. Gimnaziju je završio u Aleksincu. Radio je kao fizički radnik na građevinama. Jedan od osnivača đačke literarne družine “Napredak” i omladinske organizacije “Trezvena mladež” u Sokobanji. Kao vanredni student Pravnog fakulteta, radio je u beogradskom listu “Pravda” 1930. u ulozi dopisnika iz Kruševca i Župe. Februara 1931. je pokrenuo i uređivao list “Sokobanjske novosti”, koji je poslije petog broja zabranjen. Dolaskom u Aleksinac 1932. pokreće list “Iskra”, zabranjen poslije drugog broja. Krajem 1933. javlja se kao stalni “Politikin” dopisnik iz Kruševca, pa je ubrzo preveden u redakciju, a 1935. je poslan za stalnog dopisnika iz Ljubljane. Naredne godine je premješten iz Ljubljanje u Sarajevo, u kojem je radio za novinsku agenciju “Avala”, a zatim prelazi na rad u redakciju “Politika” u Beogradu. Član KPJ od 1939. Tri i po godine je proveo u listu “Politika” kao novinar. Poslije otpuštanja iz “Politike”, vratio se u Sokobanju, kao advokatski pripravnik. Diplomirao je 1939. na Pravnom fakultetu u Beogradu i zatim primljen na staž u sreski sud u Sokobanji. Između 1937. i 1941. sa Dimitrijem Dragovićem i Milanom Živadinovićem, oformio je dva politička aktiva i kružuk za čitanje napredne literature. Poslije napada Njemačke na SSSR, povlači se u ilegalnost. Početkom jula postao je prvi sekretar prvog sreskog komiteta u Sokobanji. Sa 13 drugova 3. avgusta 1941. ulazi u sastav Ozrenskog odreda. Istovremeno je postao prvi komesar ovog odreda. Odred je napao putnički voz na željezničkoj stanici Palilula na pruzi Niš-Knjaževac 16. sepetmbra 1941. Odred nastavlja dalje sa akcijama i u Donjem Dušniku likvidira grupu Njemaca i četnički odred od 150 ljudi razoružava. Krajem septembra 1941. je sekretar SK KPJ za Banjski srez. U Jošaničkoj bici 27. novembra 1941. učestvuje i dio Ozrenskog odreda i pretrpio je teške gubitke. Pri pokušaju likvidacije jednog izdajnika u Sokobanji, tom prilikom izdati su Aleksa Markišić i Rajko Vićentijević. Kuća je brzo opkoljena od Nedićevca i žandarma i napadači su krenuli da pale kuću. Aleksa je zajedno sa Rajkom pokušao proboj i prilično je pri tome odmakao prema Moravici, ali je tamo teško ranjen u kičmu. Da ne bi živ pao u ruke neprijatelju, poslednjim metkom je izvršio samoubistvo.