Martinović Nikola

Biografija

Rođen je u porodicu Vasa Martinovića. Osnovnu školu je završio u svom rodnom mjesu , gimnaziju u Cetinju a Vojnu akademiju u Beogradu 1939. gdine. Rano se opredijelio za revolucionarni pokret još kao gimnazijalac. Poslije završetka akademije radio je kao oficir u Kninu i Senti đe ga je rat zatekao. U aprilskom ratu, istakao se rušeći most na Tisi. Zbog izdaje starješina bivše jugoslovenske vojske, pao je u ruke mađarskih okupatora i osuđen je na smrt. Od sigurne smrti ga je spasao jugoslovenski oficir mađarskog porijekla koji ga je prepoznao i izdvojio iz transporta koji je išao za Budimpeštu. U NOB je stupio 13. jula 1941. a član KPJ je od 1942. Ustanak ga je zatakao u Cetinju kao ilegalca, pri čemu je otkriven i uhapšen. Uspijeva da se izvuče iz zatvora i radi na formiranju ilegalne borbene jedinice Cetinjskog bataljona. PO zadatku Partije sa nekoliko drugova razbija četničku organizaciju Blaža Đukaanovića. U selu Bajice među svojim mještanima govori o pogrečnoj politici i izdajničkoj namjeri domaćih četnika. Donosi se jedinstven dokumenat “Bajička rezolucija”, u kome je Nikola sa 190 potpisnika stavio do znanja okupatoru da neće stupiti ni u kakve vojne i političke organizacije protiv NOP-a. Odlazi u Lovećnski partizanski odred, da bi u ustanku bio komandir omladinskog voda u ilegalnom bataljonu ,,Staljin”. Potom je bio komandir čete u Lovćenskom odredu i 4. proleterskoj brigadi, načelnik štaba 5. proleterske brigade, komandir grupe za proboj Sutjeske, načelnik štaba 3. krajiške brigade i komandant 26 divizije. Njegov uspon bio je meteorski, jer je za dvije godine ratovanja od komandira voda postao komandant divizije. Kao komandir čete Lovćenskog odreda, istakao se u borbama na Simunji, Čevu, Goliji i Kazancima. Zauzeo je Hadžiće i istakao se u borbi za Bugojno, ispunjavajući vlastitu devizu “U borbi među prvima, a iz borbe sa zaštitnicom”. Sa svojom četom prošao je kroz Kupres i izbio na suprotnu stranu grada, iako ovaj grad tom prilikom nije zauzet. Ostala je priča da su Crnogorci prošli kroz Kupres i pitali đe je taj Kupres. Istakao se i u bici na Sutjesci, kada je od preživjelih boraca 5. brigade formirao grupu za proboj i da se dijelom Vrhovnog štaba probije iz obruča i uđe u sastav glavnine. Dana 22. decembra 1943. pri desantu na Korčulu je ranjen. Prenesen na Hvar 25. decembra u 14 časova je podlegao ranama.